löng vísindanótt
Milli 17 og 1 í gær var löng vísindanótt (Lange Nacht der Wissenschaften) hér í Berlín og Potsdam. Út um borg og bý stilltu fræðimenn upp kynningarbásum sýnum, plakötum og undratækjum, héldu fyrirlestra og röltu með almenning í kynnisferðir um vinnustaði sína. Ég hefði náttúrlega allra helst vilja geta skipt mér í a.m.k. þrennt. Hefði viljað kíkja í eðlis- og stærðfræðideildir Freie Universität Berlin, Humboldt Universität Berlin og Technische Universität Berlin. Ég náði bara síðasttalda háskólanum. Þar fyrir utan hefði verið mjög áhugavert að kynna sér allar hinar fræðigreinarnar... Hefði ég átt að ná að skoða allt sem ég hafði nokkurn áhuga á að sjá, þá hefði það tekið u.þ.b. mánuð. Það þurfti jú a.m.k. sólarhring til þess að lesa í gegnum alla dagskrána og spá og spekúlera í henni. Ég ákvað því fljótlega að einskorða mig við stærðfræði-, eðlisfræði og tölvunarfræði. Þar sem boðið var upp á fyrirlestur um skammtadulkóðun í TU ákvað ég því að kíkja helst þangað.
Eftir að hafa ákveðið að brjóta tæplega ársgamla reglu um að fara ekki inn til Berlínar í 30°C hita, settist ég inn í S7 lestina til að svitna í um 20 mínútur. Við dýragarðinn hoppaði ég fljótlega upp í vísindanæturstrætó og steig út á næstu stoppistöð. Elti þar örvar sem á stóð "Haus der Physik", þ.e. hús eðlisfræðinnar. Hús eðlisfræðinnar er stórt. Riiiisastórt. VR byggingarnar eru í mesta lagi 1/5 af þessu húsi. En þau eru glettilega lík. Steinsteypuklumpar með flísa- eða dúkalögð gólf (flísarnar rauðbrúnar), þar sem mynstrið af steypumótunum sést á veggjunum sem eru í mesta lagi málaðir ljósgráir. Er þetta einkenni allra bygginga þar sem eðlisfræði er kennd? Við erum greinilega stórhættulegur þjóðflokkur ;)
En eðlisfræðingarnir brugðust ekki. Áhugaverð plaköt og fyrirlestrar og svo náttúrlega nokkur herbergi þar sem alls kyns tilraunauppstillingar voru. Gaman að sjá þarna sömu uppstillingar og eru venjulega heima. M.a. litla segulinn sem svífur fyrir ofan skífu af ofurleiðara og ég er búin að kynna fyrir gestum og gangandi á a.m.k. þrem kynningum. Gífurlega gaman að láta útskýra hann fyrir sér, alveg niður í kjarna og rafeindir. Aumingja strákurinn sem útskýrði þetta fyrir mér, vissi ekkert hvað hann átti að halda þegar ég kinkaði endalaust kolli sama hvaða hugtök hann nefndi: varmahreyfingar - aha; kristalbygging - aha; kjarnar og lausar rafeindir - aha; cooper-par - aha; fermíeindir og bóseindir - já þannig!; rafsegulfræði - jú ég ætti nú að kannast við hana... ;) Held hann hafi nú haft gaman af þessu, strákgreyið. En hann varð held ég feginn þegar ég þurfti að drífa mig á fyrirlestur, hehe. Svo var þarna nóg af fljótandi köfnunarefni, lofttæmiklefi, seglar, rennandi vatn, grænir, rauðir og bláir leisar, ljósgreiður, sveiflandi strengur, kúplaðir pendúlar, ... Doijngs-doijngs gaman ;D
Ég náði að fara á þrjá fyrirlestra. Einn um nýjustu tæknina við gagnadiska. Vinnuhóp/fyrirtæki við TU Berlín hefur tekist að búa til disk sem getur geymt 500 GB af gögnum. Já, hálft terabæt! Takmarkið er að ná upp í 1 TB. Þegar þau byrjuðu trúðu þau því ekki sjálf að þeim tækist að kreista svona mikið á einn lítinn disk. En svei mér, við erum alltaf að koma sjálfum okkur og öðrum á óvart ;) Næsti fyrirlestur var um skammtadulkóðun. Ákaflega gaman þar. Tengsl TU við þá grein eru þau að við TU er verið að þróa ljóseindagjafa. Þ.e. græju sem gefur frá sér eina og eina ljóseind frá sér í einu eftir óskum. Til þess eru notaðir skammtapunktar í hálfleiðurum. Segir þetta ykkur eitthvað? Tæpast. Hann útskýrði þetta ekki nánar þannig að fyrir mér eru þetta bara tvö hugtök sem ég kannast ágætlega við. Enda hugsa ég að varla nokkur annar en ég og fyrirlesarinn hafi almennilega vitað hvaða fyrirbæri ljóseind er... Síðasti fyrirlesturinn sem ég sótti (eftir að hafa kíkt í hús stærðfræðinnar, sjá fyrir neðan) var um almyndir (hologram). Það var sérstaklega áhugavert því það eru einmitt almyndir sem eru notaðar við nýju tæknina í gagnadiskunum. Tæknin er hreinlega kölluð 4D-bits, þ.e. fjórvíðir bitar(!) Það eru sem sé almyndirnar sem gefa fjórðu víddina. Stórsniðugt allt saman.
Eini ókosturinn við hús eðlisfræðinnar var að þar fékkst ekkert almennilegt til að eta. Gekk út í leit að döner-sölustað en rambaði þá á hús stærðfræðinnar í staðinn. Þar fékkst m.a. stórt rúnstykki með osti, káli og tómat. Kjamms. En stærðifræðingarnir ollu mér eiginlega vonbrigðum. Fyrir utan að í rýminu fyrir utan kennslustofurnar var svo hrikalega sterk sótthreinsiduftslykt að ég held ég hafi sótthreinsað nefholið niður í kok áður en ég flúði þaðan. Jakk. En ég nældi mér þar í stærðfræðiþrautir til að glíma við á leiðinni heim.
Hvað segir það okkur svo að TU Berlín hafi sérhús fyrir eðlisfræði og sérhús fyrir stærðfræði sem hvort um sig myndi rúma um fimm VR byggingar? VR byggingar sem eru fyrir verkfræði- OG raunvísindadeild??? Jú, Háskóli Íslands er oggulítið lítill ;)
Ég fór aftur til Potsdam um tíuleytið. Leit aðeins á kynningarbásana hér á Telegrafenberg, þar sem ég vinn. Kíkti þá á mælitækin og rölti svo á skrifstofuna til að rabba við Sigurð þar til ég nánast sofnaði ofan í lyklaborðið rúmlega tólf. Einstaklega góður dagur :)